Hai học sinh và một gia sư AI
Kỳ học này, anh Boons được học về văn tả cảnh.
Thầy giao bài tập về nhà: “Tả một cảnh đẹp mà em yêu thích.”
Anh quay sang hỏi mẹ:
– Mẹ ơi, giờ con tả cái gì đây?
Mẹ bảo:
– Con đi bao nhiêu nơi rồi, chỗ nào con ấn tượng nhất thì tả thôi.
Thế là anh chọn viết về Botanical Garden, khu vườn thực vật trong chuyến đi Úc năm ngoái.
Cũng hợp lý, vì anh thích khu vườn ấy lắm.
Nhưng sau khi nộp bài, thầy nhận xét: “Bài văn giống kể chuyện hơn là tả phong cảnh. Em nên chọn một cảnh đẹp ở Việt Nam.”
Anh lại mang bài về hỏi mẹ:
– Giờ sửa như lào hả mẹ?
Okay, chọn cảnh ở Việt Nam thì dễ rồi. Nhưng cái vụ phân biệt giữa kể chuyện và tả cảnh, nói thật là mẹ cũng không rành lắm.
Thế là mẹ quyết định gọi cứu viện.
Mẹ bật ChatGPT, tức chú J thân quen của mẹ, lên làm gia sư cho Boons.
– J ơi, bài văn của Boons bị thầy nhận xét là giống kể chuyện hơn tả cảnh. Giờ phải làm lại. Tả cảnh và kể chuyện khác nhau như thế nào? Boons đang ngồi đây, J giải thích cho Boons nhé!
Chú J giải thích rất dễ hiểu.
Đại khái, tả cảnh là trả lời những câu hỏi như: Mình nhìn thấy gì? Nghe thấy gì? Ngửi thấy gì? Chạm vào có cảm giác gì? Và mình cảm thấy thế nào trước cảnh vật ấy?
Tóm lại là sử dụng các giác quan để miêu tả.
Còn kể chuyện thì thường trả lời những câu hỏi như: Ai? Ở đâu? Khi nào? Làm gì? Chuyện gì xảy ra?
Mẹ với Boons nghe xong cùng:
– Àaaaa, ra thế!
Hai mẹ con thông não cùng lúc. =)))
Hiểu nguyên tắc rồi, mẹ giao cho anh 15 phút để tự vẽ một cái sơ đồ tư duy, dựa trên những câu hỏi gợi ý của chú J.
Anh vào phòng bắt đầu công việc.
Được một lúc lại chạy ra:
– Mẹ ơi, mũi là cái gì giác ấy nhỉ?
– Khứu giác.
Anh lại chạy vào.
Một lát sau:
– Mẹ ơi, chữ “khứu” là ư-u hay u-ư ấy nhỉ?
Cứ thế ra ra vào vào mấy bận.
Hết 15 phút, anh bưng ra một sản phẩm khiến mẹ khá bất ngờ.
Một cái mindmap kiêm sketchnote, có đủ cả hình minh họa lẫn chữ giải thích. Bố cục rất trực quan, các ý được chia nhánh rõ ràng, mỗi giác quan lại có những hình vẽ nho nhỏ đi kèm.
Mỗi tội chữ bé như con kiến, mẹ phải nheo mắt mới đọc nổi.
Nhưng mà hay thật!
Mới vài câu hỏi gợi mở thôi mà có vẻ như não anh đã được bật công tắc sáng tạo.
Tiếp theo, mẹ lại bật ChatGPT, lần này mở Voice Mode để anh trực tiếp trò chuyện với chú J.
Boons trình bày những ý tưởng trong mindmap của mình. Chú J lắng nghe, đặt thêm câu hỏi, gợi ý anh quan sát kỹ hơn, diễn đạt rõ hơn.
Anh trả lời, chú lại hỏi tiếp.
Cứ thế, từng ý tưởng rời rạc dần được phát triển thành những câu văn hoàn chỉnh.
Cuối cùng, anh đã có một bài văn tả cảnh Hòn Đỏ, được xây dựng từ chính những quan sát, trải nghiệm và cảm nhận của mình, với sự hỗ trợ của gia sư J.
Mẹ mừng lắm.
Không hẳn vì anh đã hoàn thành được bài tập, mà vì mẹ cảm thấy mình vừa tìm ra thêm một cách học khá thú vị cho Boons.
Thay vì đưa đề bài cho AI rồi bảo nó viết hộ, mẹ muốn AI đặt câu hỏi, gợi mở, giúp anh tự suy nghĩ, tự tìm ý và tự diễn đạt.
Mẹ vẫn luôn hy vọng rằng, nếu biết sử dụng đúng cách, AI sẽ giúp anh học được nhiều hơn, sáng tạo hơn, thay vì ngày càng lười suy nghĩ, hay như người ta vẫn hay lo là dùng AI nhiều sẽ bị... ngu đi.
Mà nói đi cũng phải nói lại.
Hôm nay đâu chỉ có Boons học được thêm kiến thức.
Mẹ cũng vừa được khai sáng về sự khác nhau giữa văn tả cảnh và văn kể chuyện đấy thôi.
Hóa ra buổi học hôm nay có hai học sinh, một anh lớp 5 và một bà mẹ U40.
Cả hai cùng được một ông gia sư AI giảng bài.
Thế mới thấy, học hành đúng là chuyện cả đời. :))
Cảm ơn chú J, lại cứu mẹ cháu thêm một bàn!